Türkiye’deki sosyal medya ekosistemi

Sosyal medya kavramına konu olan sistemlerin dağıtık yapısı, konuyu kavramak isteyenlere veri teşkil eden yazı ve anlatımlarda bazı şemaların kullanımını da zorunlu kılıyor. Bu gereksinimden yola çıkarak hazırlanan ve her biri işin başka bir yönüne işaret ediyor olsa da çoğu benzer şeyler söyleyen infografiklerden, sahibinin deyimiyle “basit Türkçe ile” hazırlanmış birine yer veriyoruz. Olcayto Cengiz’in hazırlayarak öncelikle yine sosyal medyayla paylaştığı “Basit Türkçe ile Sosyal Medya” başlıklı Türkiye sosyal medya haritası bu (ff.im/gYOQu). Harita internette aktif olan tüm sosyal iletişim platformlarını kapsamamakla birlikte, içerik olarak tamamen Türk internet kullanıcılarının yoğun olarak bulundukları platformlar baz alınmış. Forumlar, başlı başına ayrı bir başlık olduğu ve kendi içinde sektörlere göre dağılım gösterdiği (Netlog, Hondam, vb.) için haritada gösterilmiyor.

Şema sosyal medya ekosistemini oluşturan oluşumları ana başlıklarla bölümlüyor.

“Yayınla” başlığını oluşturan öbek, Blogger, WordPress, Tumblr, Soup ve Wikipedia gibi sosyal medya diye tabir ettiğimiz bu yeni ortamın çıkış ve belkemiğini oluşturan blog ve bilgi yayımlama araçlarını kapsıyor.

Haritanın “Paylaş” bölümünde Youtube, Slideshare, Delicious, Vimeo, Flickr, Last-fm, İzlesene, Alkışlarla Yaşıyorum, Deviantart, Dailymotion, Ide-shot, Bobiler ve Ekşi Sözlük gibi bazılarının işlevleri birbiriyle ilgisiz görünse de başlığının da önerdiği gibi resim, çizim, video, müzik, yer imi, sunum ve kısa metinlerden oluşan özgün üretimler ya da başkasının ürettiği ancak kullanıcı tarafından beğenilen içeriğin paylaşıldığı sistemlere yer verilmiş.

“Konuş” başlığı altında sıralanan sistemlere Türkiye internet kullanıcısı yabancı değil. IRC ile hayatımıza giren ‘chat’ kavramının günümüzdeki amiral gemileri olan Msn, Google Talk, Yahoo Messenger, Skype gibi anında mesajlaşma ve konuşma sistemleri bunlar. Şemada Google’ın en yeni servislerinden biri olan Buzz’ın da bu kapsama alındığı dikkat çekiyor.

“Çevre Yap” başlığında ise ‘social networking’ diye tabir edilen platformlara, yani; Facebook, Linkedin, Hi5, Xing, Myspace, Ning gibi formel veya informel sosyal paylaşım ve toplu iletişim ağlarına yer verilmiş. Facebook ve diğer sistemler sosyal çevre edinmek, mevcut sosyal çevresini genişletmek isteyenlerin kullandığı sistemler. Xing ve Linkedin sistemleri ise basit anlamda iş ve kariyer odaklı yeni çevre edinme ve mevcut çevreyi paylaşma sistemleri olarak biliniyor.

“Söyle” bölümü kapsamında Twitter, Twitpic, Plurk ve jaiku sistemleri var. “Anı paylaşmak” mantığında yer alan bu “mikrobloglar”dan Twitter, dünyanın en yaygın sistemi ve Türkiye geleneksel medya ünlülerinin en çok rağbet gösterdiği durum veya kısa fikir paylaşım ortamı.

“Hayatını Paylaş” başlığı altındaki sistemlerden Friendfeed, yine Türkiye’de en çok rağbet gören sistemlerden biri. ‘Lifestreaming’ terimini internet lügatına katan Friendfeed’de metin, resim, video ve müzik paylaşmak mümkün. Sosyal medya haritasında yer verilmiş çoğu sistemden farklı olarak yazı ve bilgi akışının canlı olarak izlenebildiği diğer bir sistem olan Foursquare ise lokasyon bazlı servislerden.

“İzle” başlığı, barındırdığı sistemleri en rahat tarif eden başlık. Bu başlık altındaki Televidyon, Etohum.tv, Webrazzi, Uzman.tv ve Geliştrend sistemlerinin tamamı Türkiye’den. Söyleşi, eğitim ve tanıtım çekimlerinden aktarılmış video görüntüleri, bu başlık altında bulunan sistemlerin sunduğu servisler. Bu video servislerinden bazılarında eğlence unsuruna da yer veriliyor. Tek yönlü yayın yapan ve sosyal medya gücünü altına eklenen yorum ve görüşlerden alan bu sistemler, Youtube, Dailymotion ve Vimeo gibi servislerle karıştırılmamalı, zira bu yayınları ‘podcast’ diye adlandırılan, bağımsız ve belirli konular üstüne kendi ürettikleri içerik yayınını yapan kanallar şeklinde düşünebilirsiniz.

“Sanal Yaşa” başlığı altında bulunan Second Life, Yogurtistan ve Sanalika sistemlerini, internet üstünde gerçek zamanlı bir hayat sürebildiğiniz, meşhur ‘The Sims’ oyununun internet üstünden çoklu katılım ile gerçekleştirilen varyasyonu gibi düşünebiliriz.

“Küçük Oyna” başlığındaki Farmville ve Mafia Wars, Facebook sayesinde yaygınlaşmış oyunlardan. Özellikleri ise; büyük katılımların gerçekleştiği ancak MMO’ların aksine, kişilerin diğerlerine bağlı olsa da bireysel oynadıkları platformlar.

“Büyük Oyna”, MMO (massive multiplayer on-line) diye tabir edilen; internet üstünden büyük kiitlelerin birlikte oynadığı yeni kuşak bilgisayar oyunları; Warcraft, Metin2, Warhammer.

Tüm bu sistemlerin kullandığı alt yapılar ve sundukları özellikler göz önüne alındığında işlevleri birbiriyle kesişen ve geçişen özellikler de var. Örneğin bu sistemlerin çoğunda “durum mesajı” girebildiğiniz alanlar var ve temel olarak hepsinde kullanıcılar bir şeyler paylaşıyor. Türkiye Sosyal Medya Haritası, paylaşılan şeyleri konularına ve amaçlarına göre ayırarak bir bakışta anlaşılması daha kolay, görsel bir özet sunuyor.

DİĞER GENNARATION YAZILARI

• Markaların deneyim yolculuğu
• Paylaşılan değer yaratmak
• Campaign dergisi Türkiye’de
• Tüketiciyi anlamak
• Başka bir çarşı mümkün
• Arama motorlu gözlük geliyor
• Dijitale bakanlık denetimi
• Linkedin neden değerli ya da neden değersiz?
• RTÜK’e özel ödül verildi
• Yunus Baran: Tüketici nereye biz oraya