“YARATI‘CILK’ haşa KREATİVİTE

Evet bu aralar artık cılkı cıkmış bir konuda atıp tutmak geldi içimden. Çünkü mesele mide bozamayacak kadar büyüdü, sinek kocaman oldu; bunu bir köşeye kaydedin, çünkü unutmaya epey yatkın yapınızdan ötürü tekrarlamak zorunda kalıyorum ve böyle biri değilim.

“İnsanlara bir şeyin nasıl yapılması gerektiğini söylemeyin. Yapılmasını istediğiniz şeyin ne olduğunu söyleyin ve yaratıcılıkları ile sizi nasıl hayran bırakacaklarını görün.” –General George S. Patton

Ama sayın Patton, bu reklam sektörü için geçerli değil. Minik minik tanrılar âlemindeyiz. ‘En iyi fikir benim’ciyiz. Başkaları bugünlere paket geldi ya, onlar bilemez, bakamaz, göremez. Özel bir gün yaklaşıyor, gel beynimizde fırtınalar kopsun, dünyanın en mühim mevzusuyla uğraşıyoruz ne de olsa, fikrini söyle de seni bir ezip rahatlayayım, dırdırcı karıma hediye alayım, beni çoktan terk etmişse ıssız kadınlarımdan birine giderim veya her biri muhteşem projeler sahibi arkadaşlarımla âlemleri gezip sonra eve gider maç izlerim. Aklıma bir şey geldi, ‘Atıyorum’… Sesli düşünüyorum, lütfen kaale alma, tabii ki benim için daha önemlisin…

Derken fırtına herkesi bir tarafa savurur. Artık o masadasındır, beyninde fırtına sonrası uğultular, elinde yarattığın mucize, karşında her müşteriden öncelikli müşterin, aklında o olmasa neler yapabileceğinin esaslı hayali, fikrinde tanrılıktan kalma mağrurluk. Bir dakika içinde o sevimli Frankenstein senin sonun olabilir üstadım, son kez bir çilingir sofrası yapsaydık keşke!

Her şeye rağmen bir reklamcıdan kendisini dinlemek gafletine düşebilirsiniz. “Yaratıcı kişiler marjinaldir kuzum. Uçlarda gezinen, risk alan, sürekli arayış içinde olup duygularını bastıramayan, yenilikler peşinde koşan, meraklı, var olanlarla yetinemeyen, eleştiren, sorgulayan, kendine güvenli, içten davranan, güç ve statüye önem vermeyen, ayak direyen, bazen toplumun kabul görmediği alışkanlıkları olan, daldan dala atlayanız biz. Serüvenci bir yapıya sahibiz; anamızdan treking, sörf, skuba ile doğduk. Her şeyin en güzelini hak ediyoruz, yaratıyoruz burada be! Daha ne lazımdı ki?”

‘Tuzla koşanlara’ ayıp olur mu bilmem, ama “Geç bunları anam babam” da der bazen vicdan. Goethe’nin Faust’u dirilmiştir ve yarı tanrılar dile gelir:

“O korkunç kargaşa anında, tatlı, tanıdık bir ses beni çektiyse, çocuk duygularının artığı, mutlu zamanların anısıyla beni aldattı ise, ruhu çekici bir büyücülükle kuşatan, onu göz alıcı ve ikiyüzlü güçleriyle bu yaşlı izbeye süren her şeye lanet okuyorum!

Lanet olsun, ruhun kendisine dair beslediği o yüksek düşünceye!

Lanet olsun, duygularımızı zorlayan görünüşlerin göz alıcılığına!

Lanet olsun, düşlerimizde bizi aldatan ve bir ömür boyunca da aldatacak olan onur hülyasına!

Lanet olsun, mal-mülk, kadın, çocuk, uşak ve hizmetçi biçiminde bizi okşayabilen şeylere!

Lanet olsun, bizi gömüleriyle korkusuz işlere yönelten ve anlamsız eğlenceler için altımıza yatak seren servete!

Lanet olsun, üzümlerdeki iksire!

Lanet olsun, aşkın o en yüce hazzına!

Lanet olsun ümide, lanet olsun inanca ve lanet olsun her şeyden önce sabra. Lanet!”

Lanetler yağdıracak duruma gelmeden bir anlaşma yapalım. Yaratıcılık; sorunlara, bozukluklara, bilgi eksikliğine, kayıp öğelere, uyumsuzluğa karşı duyarlı olma; güçlüğü tanıma, çözüm arama, tahminlerde bulunma ya da eksikliklere karşı denenceler geliştirme, bu denenceleri değiştirme ya da yeniden sınama, daha sonra da sonucu başkalarına iletmektir.

‘Yaptım oldu’ değildir yani… ‘Yap da olsun’ hiç değildir.

Kabul edenler?.. Etmeyenler?.. Kabul edilmiştir.